Onlangs hebben professionals hun bezorgdheid geuit over de verspreiding van nepnieuws en deepfake video's op social media over mondgezondheid. Hieronder vind je een samenvatting van de problematiek en enkele handige tips;
Op social media worden veel tips gedeeld over mondhygiëne en het verkrijgen van een stralend wit gebit. Echter, niet alles wat je ziet is waar. Sterker nog, sommige informatie kan zelfs gevaarlijk zijn. Denk aan influencers die nepbehandelingen aanprijzen of video's waarin bekende tandartsen uitspraken doen die ze nooit gedaan hebben. Dit fenomeen staat bekend als deepfakes.
Wat zijn deepfakes en waarom vormen ze een gevaar?
Deepfakes zijn nepvideo's of nep-audiofragmenten die gemaakt zijn met geavanceerde technologie. Hierdoor lijkt het alsof een persoon daadwerkelijk bepaalde uitspraken doet of handelingen verricht, terwijl dit niet het geval is. Hierdoor kan onjuiste informatie plotseling geloofwaardig lijken.
Stel je bijvoorbeeld voor: je ziet een gerenommeerde tandarts die een "wondermiddel" aanbeveelt. Echter, in werkelijkheid heeft deze tandarts dat nooit gezegd. Dit kan mensen misleiden en zelfs hun gezondheid in gevaar brengen.
De invloed van influencers
Influencers hebben vaak een groot aantal volgers, waardoor mensen hen vaak vertrouwen. Echter, lang niet alle influencers beschikken over medische kennis. Sommigen promoten producten of behandelingen zonder enig bewijs van effectiviteit.
Deze praktijken kunnen leiden tot:
- ongepaste behandelingen thuis
- het uitstellen van noodzakelijke zorg
- schade aan het gebit of de algehele gezondheid
Kan technologie dit probleem oplossen en ons beschermen?
Nieuwe technologieën, zoals kunstmatige intelligentie (AI), kunnen helpen bij het detecteren van nepnieuws. Echter, AI is niet feilloos en kan fouten maken. Onderzoek wijst uit dat AI soms onjuiste informatie genereert of verouderde denkbeelden herhaalt.
Deskundigen suggereren daarom dat technologie op zichzelf niet afdoende is.
Wat is dan wel effectief?
Volgens tandartsen en onderzoekers is een multifaceted approach vereist:
- AI om verdachte informatie snel te identificeren
- Factcheckers om informatie te verifiëren
- Bevoegde instanties om misleidende content te verwijderen
- Zorgprofessionals om context te bieden en uitleg te geven
- De community om ervaringen te delen en vragen te stellen
- Maar bovenal is het essentieel dat echte experts betrokken zijn. Zij kunnen complexe informatie op een begrijpelijke manier toelichten.
Waarom is dit zo'n uitdaging?
In de medische wereld is informatie vaak gecompliceerd. Een advies dat voor de ene persoon geldt, kan voor een ander ongeschikt zijn. AI en social media houden hier niet altijd rekening mee.
Een kleine fout kan grote consequenties hebben. Zo zou iemand bijvoorbeeld:
- een behandeling kunnen uitstellen
- de verkeerde keuze kunnen maken
- schade aan de gezondheid kunnen oplopen
Wat kun je zelf doen om jezelf te beschermen?
Er zijn enkele stappen die je kunt ondernemen om misleiding te voorkomen:
1. Controleer de bron
Ga na of de informatie afkomstig is van een erkende tandarts, ziekenhuis of gerenommeerde organisatie.
2. Wees kritisch ten aanzien van video's
Als iets er te perfect of onnatuurlijk uitziet, zou het weleens een deepfake kunnen zijn.
3. Vertrouw niet blindelings op influencers
Een groot aantal volgers betekent niet automatisch dat de informatie juist is.
4. Raadpleeg meerdere bronnen
Lees of bekijk dezelfde informatie op verschillende websites.
5. Vraag advies aan een professional
Twijfel je? Neem contact op met je eigen tandarts of huisarts.
Influencers en social media in een positief daglicht
Influencers zijn niet per definitie schadelijk, maar kunnen juist een belangrijke rol spelen bij het promoten van een goede (mond)gezondheid. Ze kunnen bewustwording creëren bij kinderen, jongeren en volwassenen over het belang van een goede mondhygiëne, gezonde gewoontes promoten en betrouwbare informatie delen in samenwerking met tandartsen of mondhygiënisten. Op deze manier kunnen ze hun invloed en bereik op een positieve manier benutten.
Ter afsluiting
Het bestrijden van mythes en valse beloften met betrekking tot mondgezondheid is een complex vraagstuk. Technologie kan ondersteunen, maar menselijke expertise blijft essentieel. Vooral experts die heldere uitleg kunnen verstrekken, spelen een cruciale rol.
Blijf daarom kritisch, stel vragen en geloof niet blindelings alles wat je online tegenkomt. Je gezondheid is te waardevol om aan het toeval over te laten.
Foto: Chat GPT ;-)
